Expositie Kruiswegstaties van Henk van Loenen in de Oude Kerk

Expositie Kruiswegstaties van Henk van Loenen in de Oude Kerk

Door Thilly Addink, secretaris Stichting Kerk & Cultuur Oude Kerk Soest

In de 40-dagentijd hangen de 14 ‘Kruiswegstaties’ van kunstenaar Henk van Loenen in de Oude Kerk. Om deze de komende periode tot Pasen te kunnen bezichtigen is de kerk nog open op zaterdag -en zondagmiddag 26 en 27 maart, 2, 3, 9 en 10 april van 14.00 tot 16.00 uur.

De Kruisweg als ‘weg van devotie’ gaan, dateert in de traditie van de Kerk van de late Middeleeuwen. De 14 Kruiswegstaties in de Oude Kerk van Soest zijn op een hédendaagse manier verbeeld door de beeldend kunstenaar en dichter Henk van Loenen. Henk van Loenen ( Hilversum, 1946) tekende van jongs af aan en publiceerde onder het pseudoniem Juliën Holtrigter 7 gedichtenbundels. Zijn werk gaat over kíjken en na lang aarzelen en schetsen ( hoe durf je als semi-professioneel kunstenaar zo’n beladen onderwerp te verbeelden), schilderde hij in 2018 deze kruisweg, met als titel ‘Minste/Meeste’. Bij de staties stelde hij de vraag: ‘ Wat is Jezus? …. i.s.m. de vraag welke betekenis heeft zijn levens-weg voor ons vandaag ?’

In één van zijn gedichten: ‘Spoor’… verwoordt hij het zo:

‘Iemand deelt wat ie heeft, verliest zich, staat dóódsangsten uit… Iemand deelt lichaam en bloed en weet niet dat ie een spoor achter laat door alle eeuwen….’
Tegelijk weet hij zich als een figurant in een film, die ónbegrijpelijk is. Een film waarvan je wel een plot vermoedt, maar die toch een collage van losstaande beelden blijft… Een film echter waarin je een rol zou kunnen spelen…

Bij statie 8 dringt zich de vraag op: Was Jezus een naïeveling of een nederige?
Als ik aan Jezus denk, dan zie ik ogen… ogen die ‘vergeten’ mensen zien. Ogen die de waarde zien in elk mens… Ogen die zien wat er in je binnenste leeft aan verlangen en verdriet…

Als ik aan Jezus denk, hoor ik een stem die je hart raakt én die hoop geeft.. Een stem die aanspoort en moed geeft om je leven te veranderen, een stem die roept om recht , gerechtigheid en vrede…
Als ik aan Jezus denk, denk ik aan een hart, vrij en vol liefde en vergeving.. Een hart dat iedereen een káns geeft…
Kom er eens om in deze wereld, zó uniek en kostbaar…

Engelbewaarder van Wasili Wasin in de Oude Kerk

Engelbewaarder van Wasili Wasin in de Oude Kerk

Door Thilly Addink, secretaris Stichting Kerk & Cultuur Oude Kerk Soest

‘Maria zart’, met dit orgelspel uit zowel de Rooms-katholieke als de Lutherse traditie begon op 9 januari jl. een bijzondere dienst van Woord en gebed rond de Umilenya icoon van de Russische kunstenaar Wasili Wasin, die blijvend in het koor van de Oude Kerk hangt. Deze dienst is nog terug te zien en luisteren via https://kerkdienstgemist.nl/stations/687/events/recording/164171880000687
Ds. C. Bregman schreef hierover in Dichtbij: ‘Het is een bijzonder samengestelde icoon: van rechts naar links zien we Maria met het Kind, vergezeld van een engel en in de bovenhoek een gévende hand. Maria draagt Jezus en Hij omhelst haar, wang aan wang. Dit innige beeld toont de intense verbondenheid van Maria, ‘de moeder van de Heer’, met Christus en zó is zij ook ‘moeder van de gelovigen’. In het Russisch heet zo’n icoon een ‘Umilenya’, dat doorgaans vertaald wordt met ‘tederheid’ , maar eigenlijk alles omvat wat kwetsbaar ons raakt, ontroerend, zacht, lief is en om bescherming vraagt. Heel sprekend is het dus dat Wasili Wasin deze twee als ‘vanuit den hoge’ een beschermengel gegeven heeft.’

Inmiddels zijn de iconen uit de expositie terug naar hun eigenaar, maar op initiatief van een aantal gemeenteleden, kregen we als St. Kerk en Cultuur van het College van Kerkrentmeesters toestemming om deze Umilenya-icoon voor de Oude Kerk te kopen en daarmee kreeg ze haar plaats in deze oecumenische vierplek. De aankoop werd mogelijk middels een bijdrage uit voorheen ‘het Verjaardagfonds’, dat bij de fusie van de verschillende wijkgemeentes tot één PGS gemeente, geoormerkt werd voor een mogelijk latere besteding ten behoeve van de vierplek Oude Kerk.
Heel bijzonder is het dus nu dat dit ‘kerkengoed’ – zó lange tijd na de Reformatie – een plaats kreeg in het koor van deze middeleeuwse kerk en dat de Gemeente van nu het Magnificat dat Maria zong , waarbij zíj de toon heeft gezet , elk jaar opnieuw zingend door mag geven….

Wijnactie voor concerten Stichting Kerk & Cultuur Oude Kerk Soest

Wijnactie voor concerten Stichting Kerk & Cultuur Oude Kerk Soest

Door: Marry Scheffer en Karel Nelis (coördinatoren wijnactie)

De werkgroep concerten van Stichting Kerk en Cultuur organiseert regelmatig concerten in de Oude Kerk. Er is veel waardering voor deze concerten, en daarom spant de Stichting zich in om het organiseren van de concerten in stand te houden.
De Coronacrisis – het is U niet ontgaan – heeft vele activiteiten danig gehinderd en daardoor zijn de concerten in de Oude Kerk, deels niet doorgegaan of met maar zeer beperkt publiek of via streaming. Het prachtige historische Van Gruisen-Van Oeckelenorgel heeft zich weinig kunnen laten horen, musici hebben aan maar weinig mensen hun mooie kunst kunnen bieden.

Door deze beperkingen is de financiële reserve die nodig is om de concerten in een volgend seizoen te laten doorgaan, te klein geworden, zeker nu de financiële steun vanuit de overheid is afgebouwd. De Stichting Kerk en Cultuur Oude Kerk Soest organiseert daarom een wijnverkoopactie waarvan de opbrengst – na aftrek van kosten – volledig aan de werkgroep concerten zal toekomen. Daarom hopen we dat zoveel mogelijk mensen hun wijn voor de feestdagen (en daarna) bij ons willen bestellen!

Deze bestellijst 1 en bestellijst 2 kunt u downloaden, invullen en tot uiterlijk zondag 5 december a.s. mailen naar karel_nelis@msn.com of opsturen naar de heer K. Nelis, Aagje Dekenlaan 19, 3768 XP Soest.
Uw bestelling kunt u afhalen op donderdag zaterdag 16 december tussen 16.00 en 18.00 u na betaling, liefst contant, ter plekke. De afhaalplek is de consistorie van de Oude Kerk, Torenlaan 1 in Soest.
Wilt u toch liever giraal betalen dan kan dat – liefst vooraf- op rekening NL12 ABNA 044 69 42 006 ten name van K. Nelis.

Natuurlijk kunt u de werkgroep concerten van de Stichting Kerk & Cultuur Oude Kerk Soest ook steunen als u geen wijn wilt bestellen. Maak dan uw donatie over op rekeningnummer NL 30 INGB 0009 4453 40 t.n.v. Stichting Kerk en Cultuur Oude Kerk Soest , onder vermelding van “Actie Concerten “. De stichting valt onder de ANBI, dus uw gift is aftrekbaar voor de belasting.

Hartelijk dank voor uw bijdrage. We hopen u volgend jaar weer te kunnen ontvangen bij één van de concerten in de Oude Kerk!

Blog: Een toilet bij de Oude Kerk

Blog: Een toilet bij de Oude Kerk

Door: Dick Kreuzen (archivaris Oude Kerk)

Bij de toekomstplannen voor de PGS, zoals door de kerkrentmeesters gepresenteerd in de extra uitgave van Adem van 4 juni 2021, wordt er over gesproken dat men bij het gebouw van de Oude Kerk enkele zaken mist. Als groot nadeel wordt dan onder andere genoemd het missen van een (minder-validen) toilet. In het verre verleden klaagden de kerkvoogden erover dat de hoekjes bij de toren misbruikt werden door kerkgangers met hoge nood die hier wild plasten. Als remedie hiertegen werd daarom, volgens mijn eerste inschatting, het eerste en enige openbare urinoir van Soest aan de voorzijde naast de De Oude Kerk aan de Torenstraat gebouwd.

Voor of tijdens de grote restauratie van de kerk in 1957 werd dit urinoir gesloopt. Het werd toen ook niet meer nodig geacht omdat men tussen de nieuw gebouwde consistorie en de kerk een tweetal toiletten bouwde. Hoezeer buitenstaanders deze faciliteit waardeerden, is terug te lezen in een krantenartikel uit de Trouw van 9 april 1973. Hierin werd een recensie gegeven van de uitvoering van de Johannes Passion van Bach door de Nederlandse Cantorij onder leiding van Maarten Kooij in de Oude Kerk. Vol lof werd geschreven over het feit dat het publiek ook in contact kwam met de koor- en concertleden omdat men gebruik maakte van dezelfde toiletten! En (dat is daarbij opzienbarend?) men leest in dat artikel geen wanklank over het slechte orgel! Of lag dat aan de cantor-organist?

Op een foto genomen tussen 1958 en 1960 is te zien dat er een gebouwtje stond tussen de toenmalige pastorie (van ds. Brans) en de toren. Waarschijnlijk is dat niet het urinoir, maar het lijkenhuisje geweest. Maar het geeft wel aan dat het historisch niet onverantwoord zou zijn als op deze plek een nieuw toiletgebouw zou verrijzen. Zoals ik reeds vaker heb beweerd, bestond namelijk de “historische Kerkebuurt” uit een vroeger intensief bebouwd terrein en niet uit de huidige kale vlakte.
Daarom zou het mijns inziens mogelijk moeten zijn om weer één van de oude toegangsdeuren te reconstrueren en hiervoor een tweede aanbouw te maken in soortgelijke opzet als de huidige consistorie. In zo’n ruimte zou dan een garderobe en invaliden toilet en een stoelen opslag kunnen worden gesitueerd.

Hoe men in het verleden keek naar het bebouwen van de grond naast de kerk blijkt uit de notulen van de kerkenraad van de vergadering van 20 mei 1925:
Er is een gunstig advies binnengekomen over de grondaankoop. Ook al omdat in 1849 op de grens van het Kerkhof reeds een woning stond. De aankoop zal bestaan uit een stuk grond met een diepte van 15 meter aan de kerkhofmuur en 8 meter aan de zijde van de steeg. Besloten wordt dan om de kosterswoning te bouwen aan de zijde van het kerkhof en het terrein aan de Torenstraatzijde een breedte te geven van 15 meter en het resterende deel te verkopen.
De hier genoemde kosterswoning werd omstreeks 1970 gesloopt.

Hoe oud het urinoir was, blijkt uit de notulen van de vergadering van 19 mei 1898 van de kerkenraad die vermeld:
De waterplaats bij de toren zal worden opgeknapt.
Dat dit niet afdoende is voor een lange tijd blijkt uit de vergadering 20 november 1907:
Er wordt voorgesteld en besloten om de waterplaats bij de toren die opgeruimd was, op een andere plaats aan te leggen.

Lang heb ik gedacht dat bij de Oude Kerk de enige mogelijkheid was om als man je straal te laten lopen. Bij het nagaan van het archief Eemland blijkt dat Soest nog andere urinoirs heeft gekend. Het voert echter te ver om die hier allemaal te vermelden.

P.s. Op de afbeelding een schilderij van Pyke Koch. Deze man was de schoonzoon van oud-minister-president De Geer, die woonde in de Oude Pastorie van de Oude Kerk. Het schilderij had als titel “het pieskerkje” volgens Albert Kuile.

Zomeropenstelling in de Oude Kerk dit jaar!

Zomeropenstelling in de Oude Kerk dit jaar!

We zijn heel blij dat er deze zomer weer een zomeropenstelling van de Oude Kerk mogelijk is!
In de periode van 18 juli t/m 29 augustus 2021 staan de deuren van de Oude Kerk open voor bezoekers, dinsdag t/m zondag tussen 14.00 en 16.00 uur.

Kom meer te weten over het oudste gebouw van Soest, beleef de stilte, steek een kaarsje aan, bekijk de expositie van de Soester kunstenaar Peter van Oostzaanen of het in 2017 in de kerk geplaatste historische Van Gruisen-Van Oeckelen orgel. Voor kinderen is er een speurtocht door de kerk beschikbaar. De kerktuin ‘Hof van Lof’ staat volop in bloei en op alle woensdagen is er om 14.00 uur gelegenheid de toren van de Oude Kerk te beklimmen en te genieten van het prachtige uitzicht. Op alle zondagen zijn er zomerconcerten om 15.30 uur (vooraf aanmelden). Kortom: in de zomer is er van alles te beleven in en om de kerk!

Je/U vindt alle activiteiten in de agenda van Stichting Kerk & Cultuur Oude Kerk Soest
Graag tot ziens deze zomer! ☀️